Minimalizm nie zaczął się u mnie od postanowienia, że będę miał mniej rzeczy. Raczej od pewnych przemyśleń dotyczących konsumpcji. Pamiętam dwa filmy, które dały mi kiedyś sporo do myślenia: „Spisek żarówkowy” i „Jedz, zanim zgnije”.
Nie pamiętam już, który obejrzałem pierwszy. Nie było tak, że nagle otworzyły mi oczy. O wielu rzeczach człowiek niby wie, ale dopóki nie zwróci na nie szczególnej uwagi, po prostu ich nie dostrzega.
Dość szybko po obejrzeniu „Spisku żarówkowego” skończył mi się jeden z kolorów tuszu w drukarce. Napełniłem kartridż, włożyłem go z powrotem i… drukarka go nie przyjęła. Domagała się nowego.
Wtedy odkryłem coś ciekawego. Korzystałem z Ubuntu, czyli systemu opartego na Linuksie, i okazało się, że pod tym systemem mogłem normalnie korzystać z napełnionego kartridża. Nie chcę tutaj twierdzić, że Windows celowo blokował mi możliwość używania starego tuszu, bo nie pamiętam już dokładnie, co było przyczyną i nie mam dziś możliwości tego zweryfikować. Wydaje mi się jednak, że chodziło o sposób, w jaki oprogramowanie i sterowniki komunikowały się z drukarką i kontrolowały stan kartridża.
I właśnie wtedy zaczęło mi coś świtać. Kartridż był fizycznie sprawny. Tusz w nim był. Drukarka technicznie mogła drukować. A mimo to pojawiał się komunikat, że potrzebny jest nowy wkład. Być może wynikało to z konstrukcji systemu kontroli tuszu, być może z oprogramowania producenta, a być może z jednego i drugiego.
Dla mnie jednak najważniejsze było samo wrażenie, jakie wtedy odniosłem: przedmiot, który w rzeczywistości nie przestał być użyteczny, został uznany za zużyty.
To był oczywiście tylko jeden kartridż i nie na jego podstawie zbudowałem całą swoją filozofię. Ale po obejrzeniu „Spisku żarówkowego” zacząłem zwracać uwagę na podobne rzeczy. Zacząłem się zastanawiać, czy wiele przedmiotów i urządzeń nie jest projektowanych w taki sposób, żeby ich użytkowanie miało swój określony koniec i żebyśmy w odpowiednim momencie kupili nowe.
Nie twierdzę, że zawsze tak jest. Dzisiaj wiem, że rzeczy bywają bardziej skomplikowane. Ale wtedy po raz pierwszy zacząłem patrzeć na przedmioty nie tylko jako na rzeczy, które mają mi służyć, ale również jako element całego systemu produkcji i konsumpcji.
I chyba właśnie wtedy zaczął się mój minimalizm. Nie jako dążenie do posiadania jak najmniejszej liczby rzeczy, ale jako coraz większa niechęć do kupowania czegoś tylko dlatego, że producent, reklama czy technologia sugeruje, że poprzednia rzecz już się „skończyła”.
Z czasem minimalizm stał się dla mnie przede wszystkim antykonsumpcjonizmem. Nie chodzi o to, żeby nie kupować niczego. Chodzi raczej o to, żeby zanim coś kupię, zastanowić się, czy naprawdę tego potrzebuję i czy rzecz, którą już mam, rzeczywiście przestała mi służyć.
Komentarze
Prześlij komentarz